به گزارش وقایع دورود علی یاراحمدی کارشناس ارشد کشاورزی و استاد دانشگاه نوشت: برنج نهتنها نقشمحوری در سبد خانوادهها دارد، بلکه در این روزها با تشدید تورم، هر روز در صدر اخبار و گفتگوهای محاورهای قرار گرفته است.
رشد صعودی قیمت برنج و تقاضای زیاد خانوادههای ایرانی باعث شده است این محصول همواره چه در بین تاجران و چه در بین بازاریان و کشاورزان موردتوجه قرار گیرد.
در سالهای اخیر، به دلیل خشکسالیهای متمادی و افت آب منابع زیرزمینی، هر سال مسئولان جهاد کشاورزی بخش زیادی از کشتهای آبدوست را در استان محدود و یا ممنوع اعلام، اما کشاورزان باتوجهبه سودآوری این محصولات، نسبت به کشت اقدام میکنند.
درحالیکه کشور با یکی از جدیترین دورههای کمبود آب در سالهای اخیر روبهروست، موضوع کشت برنج بار دیگر به یکی از چالشهای اصلی مدیریت منابع آبی تبدیل شده است. کاهش بارندگی، افت شدید سطح آبهای زیرزمینی و تداوم خشکسالی، زنگ خطر را برای پایداری منابع آبی، بهویژه در مناطق کشاورزی، به صدا درآورده است.
استان لرستان باوجود منابع آبی سطحی و رودخانههای متعدد، در سالهای اخیر با مشکل جدی خشکسالی و کاهش بارش مواجه شده است و از مهمترین راههای کنترل منابع آبی، پرهیز از کشتهای آبدوست و یا محدودشدن این محصولات کشاورزی است.
از طرفی، باتوجهبه اینکه برنج، گیاهی آببر است، در شرایطی که بارندگیها کاهشیافته و سطح آبهای زیرزمینی بهشدت افت کرده است، فشار مضاعفی بر منابع آبی لرستان وارد میکند و ادامه این روند میتواند بحران آب را در فصلهای بهار و تابستان در استان تشدید کند.
باوجود محدودیتهای اعلامشده برای برداشت از سفرههای زیرزمینی، بخشی از کشاورزان به دلیل وابستگی معیشتی و سودآوری این محصول، همچنان بر ادامه برنجکاری اصرار دارند که این فشار، مدیریت منابع آب را با دشواریهای بیشتری مواجه کرده است.
واضح است که ادامه برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، پیامدهایی جبرانناپذیر از جمله فرونشست زمین، شورشدن خاک و کاهش کیفیت آب را به دنبال خواهد داشت و باتوجهبه نظر کارشناسان، تداوم این روند نهتنها آینده کشاورزی، بلکه امنیت زیستمحیطی منطقه را نیز تهدید میکند.
از سوی دیگر، باتوجهبه سودآوری کشت برنج، لازم است برای کشاورزان الگوهای جایگزین کشت آبدوست ارائه شود و با حمایتهای مالی، ارائه بستههای حمایتی و تضمین بازار فروش محصولات کم آببر، شرایطی اعمال شود که معیشت تأمین شود.
عبور از این چالش نیازمند توازن میان حفاظت از منابع محدود آب و حمایت عملی از کشاورزان است؛ توازنی که تنها با برنامهریزی صحیح و تضمین اجرا، اصلاح الگوی کشت و همکاری همهجانبه دستگاههای اجرایی و بهرهبرداران بخش کشاورزی امکانپذیر خواهد بود
